Hamiləlikdə və Ana Südü ilə Qidalandırmada Psoriaz: Təhlükəsiz Müalicə Yolları
Psoriaz zamanı hamiləlik və ana südü ilə qidalandırma
Psoriazın müalicəsi dərinizin təmiz qalmasına kömək edir — bəs hamiləlik və ana südü ilə qidalandırma zamanı bu müalicələr təhlükəsizdirmi? Hamiləlik psoriaz simptomlarınıza təsir edə və müalicənizi dəyişə bilər. Ancaq körpənizi təhlükədə qoymadan psoriazı azaltmaq üçün addımlar ata bilərsiniz.
Hamiləlik və psoriaz: Bədəniniz necə reaksiya verir?
Hamiləlik dövründə bir neçə qadında psoriaz simptomları pisləşə bilər. Lakin əksər qadınlarda dəri daha təmiz olur və ya simptomlarda heç bir dəyişiklik olmur.
Doğuşdan sonra isə psoriazın kəskinləşməsi tez-tez rast gəlinir. Həmçinin, bəzi qadınlarda yeni psoriaza bağlı oynaq iltihabı (psoriatik artrit) inkişaf edə bilər.
Körpəmə zərər verə biləcək müalicələr hansılardır?
Ümumiyyətlə, hamiləlik zamanı lazım olmayan psoriaz dərmanlarını qəbul etməmək daha yaxşıdır. Bəzi müalicələr doğuş qüsurlarına səbəb ola bilər. Hamiləlik və ana südü ilə qidalandırma zamanı tövsiyə olunmayan müalicələr bunlardır:
- Acitretin (Soriatane) kimi oral retinoidlər.
- Prednizolon kimi oral kortikosteroidlər.
- Methotrexate (Trexall) — həm oral, həm də əzələdaxili inyeksiya şəklində qəbul edilə bilər. Hamilə qalmaq istəyənlər (həm qadın, həm kişi), hamilə və ya ana südü ilə qidalandıranlar bu dərmanı qəbul etməməlidir.
- Tazarotene (Tazorac, Avage) – yerli tətbiq olunan müalicə.
- Psoralenlə birlikdə ultrabənövşəyi A (PUVA) fototerapiyası, çünki bu terapiyada istifadə olunan dərmanın körpəyə təsiri məlum deyil.
Hansılar ehtimalən təhlükəsizdir?
Yüngül psoriazınız varsa, hamiləlik və ana südü ilə qidalandırma zamanı yerli müalicələrlə simptomları tez-tez idarə etmək mümkündür. Bəzi oral və inyeksiya şəklində dərmanlar da təhlükəsiz ola bilər. Həkiminiz bunları tövsiyə edə bilər:
- Dərinin nəmli qalması üçün nəmləndiricilər və yumşaldıcılar.
- Yerli kortikosteroidlər — həkiminiz aşağı dozalı və daha az tezliklə istifadəni məsləhət görə bilər.
- Darzolaqlı ultrabənövşəyi B (UVB) fototerapiyası — əgər yerli müalicə rahatlıq gətirmirsə.
- Siklosporin — ağızdan qəbul olunan və hamiləlik zamanı ehtimalən təhlükəsiz sayılan dərmandır, amma riskləri tam məlum deyil.
- Bioloji preparatlar (infliximab (Remicade), etanercept (Enbrel), adalimumab (Humira)) — ehtimalən təhlükəsizdir, lakin hamilə və ana südü ilə qidalandıran qadınlarda təsiri tam məlum deyil. Həkiminiz hamiləliyin sonunda bu dərmanları dayandırmağı tövsiyə edə bilər ki, yeni doğulmuş körpədə infeksiya riski azalsın. Çox ağır psoriazınız varsa, hamiləlik zamanı bioloji terapiyanın davam etdirilməsinin fayda və risklərini həkiminizlə müzakirə edin.
Ana südü ilə qidalandırma zamanı psoriazın müalicəsi
Bəzi ehtiyat tədbirləri ilə, ana südü ilə qidalandırma zamanı da bəzi psoriaz müalicələrindən istifadə etmək mümkündür.
- Yüngül yerli kortikosteroidlər və nəmləndiricilər ana südü ilə qidalandırma zamanı ən təhlükəsiz müalicədir. Əgər döşdə psoriaz varsa, kortikosteroidi, süd vermədən dərhal əvvəl tətbiq etməyin. Körpə yeməyi bitirdikdən sonra çəkin və növbəti yeməkdən əvvəl dərini təmizləyin.
- Oral kortikosteroidlər də, yerli müalicələr təsir etmədikdə, təhlükəsiz sayılır, çünki çox az hissəsi ana südünə keçir. Sadəcə, oral kortikosteroidi qəbul etdikdən sonra təxminən dörd saat keçdikdən sonra süd verin.
İstər hamilə, istərsə də ana südü ilə qidalandıran zaman, psoriaz müalicəsi seçimlərinin risk və faydalarını həkiminizlə mütləq danışın. Tibbi müalicələrlə yanaşı, özünüzə qulluq tədbirləri ilə də psoriaz simptomlarını nəzarətdə saxlaya bilərsiniz. Gündəlik nəmləndirici istifadə edin, yumşaq dəriyə qulluq rutini tətbiq edin, stressi azaldın və psoriazınızı tətikləyən amillərdən uzaq durun.