Sədəf, ən çox dizlərdə, dirsəklərdə, gövdədə və baş dərisində qaşınan, qabıqlı səpkilərə səbəb olan dəri xəstəliyidir.

Sədəf geniş yayılmış, uzunmüddətli (xroniki) və tam müalicəsi olmayan xəstəlikdir. Ağrıya səbəb ola, yuxuya mane ola və diqqəti cəmləşdirməyi çətinləşdirə bilər. Xəstəlik adətən dövri xarakter daşıyır: bir neçə həftə və ya ay davam edən kəskinləşmələrdən sonra müəyyən müddət sakitləşə bilər. Genetik meyilliliyi olan insanlarda infeksiyalar, dəridə kəsik və ya yanıqlar, həmçinin bəzi dərmanlar psoriazın kəskinləşməsinə səbəb ola bilər.

Müalicə üsulları simptomları nəzarətdə saxlamağa kömək edir. Bundan əlavə, həyat tərzində müəyyən dəyişikliklər və psixoloji dəstək üsulları sədəflə daha rahat yaşamağa kömək edə bilər.

Əlamətləri

Sədəfin əsas əlamət və simptomlarına aşağıdakılar daxildir:

İnsandan insana görünüşü əhəmiyyətli dərəcədə dəyişən səpkilər — kəpəyə bənzər kiçik qabıqlanmalardan tutmuş bədənin böyük hissəsini əhatə edən geniş səpkilərə qədər.

Dəri rəngindən asılı olaraq səpkilər qəhvəyi və ya qara dəridə boz qabıqlarla bənövşəyi çalarlarda, açıq dəridə isə gümüşü qabıqlarla çəhrayı və ya qırmızı rəngdə görünə bilər.

Xüsusilə uşaqlarda müşahidə olunan kiçik, qabıqlı ləkələr.

Quru, çatlamış və bəzən qanayan dəri.

Qaşınma, yanma və ya ağrı.

Bir neçə həftə və ya ay ərzində kəskinləşən, daha sonra isə azalan dövri səpkilər.

Sədəfin növləri

Sədəfin bir neçə növü var və onların hər biri fərqli əlamətlərlə özünü göstərir:

Lövhəli sədəf (Plaque psoriasis). Sədəfin ən geniş yayılmış növüdür. Qaşınan, quru və dəridən qalxmış, üzəri qabıqlarla örtülü ləkələrə (lövhələrə) səbəb olur. Onlar az sayda və ya çoxsaylı ola bilər. Ən çox dirsəklərdə, dizlərdə, belin aşağı hissəsində və baş dərisində meydana çıxır.

Dırnaq psədəfi (Nail psoriasis). Əl və ayaq dırnaqlarına təsir edə bilər. Dırnaqlarda xırda çökəkliklər, rəng dəyişiklikləri və anormal böyümə yarana bilər. Dırnaq yatağından ayrıla və ya ağır hallarda parçalanaraq dağılmağa başlaya bilər.

Damcıvari sədəf (Guttate psoriasis). Əsasən uşaqlarda və gənc yetkinlərdə rast gəlinir. Adətən boğaz infeksiyası kimi bakterial infeksiyadan sonra yaranır. Gövdə, qollar və ayaqlarda kiçik, damcı formasında, qabıqlı ləkələrlə xarakterizə olunur.

Tərs sədəf (Inverse psoriasis). Əsasən qasıq, omba və döşlərin altındakı dəri büküşlərində yaranır. Dərinin hamar, iltihablı və qızarmış sahələrinə səbəb olur. Sürtünmə və tərləmə vəziyyəti daha da pisləşdirə bilər.

Püstulyoz sədəf (Pustular psoriasis). Nadir rast gəlinən bu növ dəridə irinlə dolu, aydın sərhədləri olan qabarcıqlara səbəb olur. Bədənin geniş sahələrində və ya yalnız ovuc və ayaqaltı kimi kiçik nahiyələrdə yarana bilər.

Eritrodermik sədəf (Erythrodermic psoriasis). Psoriazın ən nadir növüdür. Bədənin demək olar ki, bütün səthini əhatə edən, dərinin soyulması ilə müşayiət olunan səpkilərə səbəb ola bilər. Güclü qaşınma və yanma yarada bilər. Kəskin və ya xroniki formada ola bilər.

Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?

Sədəfiniz olduğunu düşünürsünüzsə, həkimə müraciət edin. Həmçinin aşağıdakı hallarda tibbi yardım almaq vacibdir:

Dəri səpgiləri ağırlaşır və ya bədənin geniş hissəsinə yayılırsa;

Güclü narahatlıq və ya ağrıya səbəb olursa;

Dərinin görünüşü ilə bağlı sizi ciddi şəkildə narahat edirsə;

Müalicəyə baxmayaraq yaxşılaşmırsa.