Mümkün yan təsirlər psoriazı olan insanların peyvənddən uzaq durması deməkdirmi?

Peyvəndlər ciddi və qarşısı alına bilən xəstəliklərdən qorunmağa kömək edir. Uşaqların və böyüklərin əksəriyyəti yaşlarına uyğun tövsiyə olunan peyvənd cədvəlinə əməl etməklə çox az sağlamlıq riski ilə bu faydalardan yararlana bilər. Bu cədvəlləri ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzləri (CDC) hazırlayır.

Əgər sizdə psoriaz varsa, peyvəndlərlə bağlı həkiminizlə daha yaxından məsləhətləşməyiniz lazım ola bilər. Bu vəziyyətdə peyvənd məsələsi bir qədər daha mürəkkəb ola bilər.

Məsələn, bəzi psoriaz xəstələrində inyeksiya şəklində vurulan peyvəndlər iynə vurulan nahiyədə psoriazın kəskinləşməsi riskini artıra bilər. Bu reaksiya Köbner fenomeni (Koebner phenomenon) adlanır. Bu, immun sisteminin iynənin yaratdığı yaranı sağaltmaq üçün həmin nahiyəyə sürətlə müdaxilə etməsi nəticəsində baş verə bilər. Köbner fenomenində dəridə yaranan hər hansı zədə həmin nahiyədə psoriaz ləkələrinin əmələ gəlməsinə səbəb ola bilər. Buna günəş yanığı, cızıqlar və cərrahi yaralar da misal ola bilər.

Bundan əlavə, burun spreyi şəklində qrip peyvəndi və bəzi digər canlı peyvəndlər, immun sistemini dəyişdirən və ya zəiflədən dərmanlar qəbul edirsinizsə və ya belə dərmanlara başlamağınız planlaşdırılırsa, təhlükəsiz olmaya bilər.

Canlı peyvəndlərdə zəiflədilmiş (attenuated) virusun kiçik miqdarı istifadə olunur. Bütün peyvəndlər kimi, canlı peyvəndlər də immun sistemini stimullaşdıraraq orqanizmin infeksiyaya qarşı mübarizə aparmasına kömək edən anticisimlər yaratmasına səbəb olur. Lakin immun sistemi zəiflədilmiş şəxslərdə canlı virusa məruz qalmaq peyvəndin qarşısını almaq üçün nəzərdə tutulduğu infeksiyaya səbəb ola bilər.

Həkiminiz sizə canlı virusla təmas nəticəsində ciddi infeksiya yaranması riski ilə dəriyə inyeksiya nəticəsində Köbner fenomeninin yaranması riskini müqayisə etməyə kömək edə bilər. Belə hallarda sizin üçün düzgün seçim hazırkı sağlamlıq vəziyyətinizdən və qəbul etdiyiniz müalicələrdən asılı olacaq.

Mütəxəssislər razılaşırlar ki, peyvəndlərin həyati əhəmiyyət daşıyan faydaları psoriazı olan insanlarda potensial risklərdən əhəmiyyətli dərəcədə daha çoxdur.

Bəzi psoriaz dərmanlarının təhlükəli infeksiyalara yoluxma riskini artırdığı məlumdur. Bunlara:

• Metotreksat (methotrexate)
• Siklosporin (cyclosporine)
• Bioloji preparatlar (biologics)

daxildir.