Hidradenit Suppurativa nədir?

Hidradenit suppurativa (HS) tük follikullarını təsir edən, xroniki iltihabi dəri xəstəliyidir. Əsasən qoltuqaltı, qasıq, budların iç hissəsi, omba və döşlərin altı kimi tərləyən və dərinin bir-birinə sürtündüyü nahiyələrdə ağrılı, təkrarlanan düyün və irinli abseslərə səbəb olur.

HS-nin tam müalicəsi yoxdur, lakin müxtəlif müalicə üsulları simptomları azaltmağa, yeni yaraların yaranmasının qarşısını almağa və çapıqları idarə etməyə kömək edə bilər. Hidradenit suppurativa akne inversa adı ilə də tanınır.

Hidradenit suppurativa hansı dəri dəyişikliklərinə səbəb olur?

HS zamanı müxtəlif növ dəri törəmələri yarana bilər:

Düyünlər: Dərinin altında yaranan sərt və ağrılı şişkinliklər.

Abseslər: İçərisində irin toplanan, bəzən açılaraq irinli və pis qoxulu ifrazat verən şişkinliklər.

Sinus yolları: Absesləri dərinin səthi ilə birləşdirən, zamanla formalaşan kanallar.

Hidradenit suppurativa kimlərdə daha çox rast gəlinir?

HS qadınlarda daha çox müşahidə olunur. Risk faktorlarına aşağıdakılar daxildir:

Ailədə HS xəstəliyinin olması

Həddindən artıq tüklənmə (hirsutizm)

Yetkinlik dövründən sonra və menopauzadan əvvəl baş verə bilən hormonal dəyişikliklər

Siqaret çəkmək

Piylənmə

Hidradenit suppurativa yoluxucudurmu?

Xeyr. Hidradenit suppurativa yoluxucu deyil. Bu xəstəlik infeksiya nəticəsində yaranmır; tük follikullarını təsir edən autoinflamatuar prosesdir.

HS cinsi yolla keçən infeksiya (CYKİ) də deyil və pis gigiyenadan yaranmır.

Hidradenit suppurativaya nə səbəb olur?

HS tük follikullarında başlayan autoinflamatuar xəstəlikdir. İmmunitet sisteminin tük follikullarına qarşı iltihabi reaksiyası nəticəsində ağrılı düyünlər, abseslər və zaman keçdikcə çapıqlar yarana bilər.

HS-nin dəqiq səbəbi tam məlum deyil. Genetik meyillilik, hormonal dəyişikliklər, siqaret və piylənmə kimi faktorlar xəstəliyin yaranması və ya kəskinləşməsi ilə əlaqəli ola bilər.

Hidradenit suppurativanın əlamətləri hansılardır?

Əsas simptomlar bunlardır:

Ağrılı dəri düyünləri

Təkrarlanan abseslər

Abseslərdən irinli ifrazat gəlməsi

İfrazatın bəzən güclü qoxulu olması

Dəridə çapıqların yaranması

Dərinin altında sinus yollarının formalaşması

Bəzi qadınlarda simptomlar menstruasiyadan əvvəl daha da şiddətlənə bilər.

Hidradenit suppurativa bədənin hansı nahiyələrində yaranır?

HS əsasən tər vəzilərinin və tük follikullarının olduğu, dərinin sürtündüyü nahiyələrdə yaranır. Bunlara daxildir:

Qoltuqaltı

Qasıq

Cinsiyyət orqanları ətrafı

Budların iç hissəsi

Ombalar

Döşlərin altı

Bel

Boynun arxa hissəsi

Anal nahiyə

Hidradenit suppurativa sızanaqla eynidirmi?

Xeyr. HS bəzi hallarda ağır akne ilə birlikdə müşahidə oluna bilər və akne konqlobata kimi ağır sızanaq formaları ilə əlaqəli ola bilər. Lakin hidradenit suppurativa adi sızanaq deyil və müalicə yanaşması fərqlidir.

Hidradenit suppurativanın fəsadları hansılardır?

Uzun müddət müalicə olunmayan HS müxtəlif fəsadlara səbəb ola bilər. Bunlara:

Çapıqlar

Anemiya

Sellülit

Limfa sisteminin zədələnməsi

Fistula — dəri ilə bağırsaq və ya sidik kisəsi arasında anormal əlaqə

Sepsis

Nadir hallarda dəri xərçəngi

daxildir.

Hidradenit suppurativa necə diaqnoz qoyulur?

Həkim adətən xəstəlik tarixçəsini öyrənir və dərini müayinə edir. Əksər hallarda diaqnoz üçün xüsusi laborator analizlərə ehtiyac olmur.

HS bəzən infeksiyanın səbəb olduğu adi çibanlarla səhv salına bilər. Buna görə təkrarlanan ağrılı düyün və abseslər zamanı dermatoloqa müraciət etmək vacibdir.

Hidradenit suppurativa necə müalicə olunur?

Müalicə xəstəliyin ağırlığından və simptomların tezliyindən asılıdır.

Dəriyə qulluq

Dermatoloq aşağıdakı üsulları tövsiyə edə bilər:

Həssas dəri üçün uyğun antiperspirantlardan istifadə

Təsirlənmiş nahiyələri gündəlik antiseptik vasitə ilə təmizləmək

Uyğun bədən yuyucu vasitələrdən istifadə

Bəzi hallarda retinoidlərdən istifadə

Ağrının azaldılması

Ağrını azaltmaq üçün:

Soyuq kompres və ya ilıq kompres

Lidokain tərkibli dəri preparatları

Reseptsiz və ya reseptlə verilən ağrıkəsicilər

Bəzi tamamlayıcı müalicə üsulları

istifadə oluna bilər.

Dərman müalicəsi

Həkim xəstəliyin vəziyyətindən asılı olaraq müxtəlif dərmanlar təyin edə bilər:

Adalimumab — iltihabı azaltmağa kömək edən bioloji preparat.

Antibiotiklər — HS zamanı həmişə infeksiyanı müalicə etmək üçün deyil, iltihabı azaltmaq məqsədilə istifadə oluna bilər.

Metformin — bəzi xəstələrdə hormonal və metabolik faktorların idarə olunmasına kömək edə bilər.

Hormonal kontraseptivlər — hormonal dəyişikliklərlə əlaqəli kəskinləşmələrin qarşısını almağa və ya onları azaltmağa kömək edə bilər.

Ağır hidradenit suppurativa necə müalicə olunur?

Ağır HS zamanı dərman müalicəsi kifayət etmədikdə müxtəlif prosedurlar tətbiq oluna bilər:

Absesin kəsilərək boşaldılması

Deroofing — sinus yollarını örtən dərinin çıxarılması

Steroid inyeksiyaları

Lazer epilyasiyası

Lazer cərrahiyyəsi

Həddindən artıq tərləmənin azaldılması üçün botoks inyeksiyaları

Bəzi hallarda aşağı dozalı şüa müalicəsi

Uyğun prosedur dermatoloq və ya digər mütəxəssis tərəfindən xəstəliyin ağırlığına əsasən seçilir.

Hidradenit suppurativanın qarşısını almaq mümkündürmü?

Ailədə HS olması kimi bəzi risk faktorlarını dəyişmək mümkün deyil. Lakin kəskinləşmələrin və fəsadların riskini azaltmaq üçün:

Həddindən artıq tərləmədən qorunmaq

İsti havada sərin mühitdə qalmaq

Artıq çəki varsa, sağlam şəkildə çəki azaltmaq

Ətirli dezodorant və dəri məhsullarından uzaq durmaq

Siqareti dayandırmaq

Boş və dərini sıxmayan geyimlər geyinmək

faydalı ola bilər.

Hidradenit suppurativa sağalırmı?

HS xroniki xəstəlikdir və hazırda tam müalicəsi yoxdur. Simptomlar illər ərzində gəlib-gedə bilər. Müalicə mövcud absesləri və iltihabı azaltmağa, yeni yaraların yaranmasının qarşısını almağa və çapıqları idarə etməyə kömək edə bilər.

Təkrarlanan ağrılı düyünlər, abseslər və ya irinli yaralar varsa, vəziyyəti sadə çiban hesab etmədən dermatoloq müayinəsindən keçmək məsləhətdir.