Sədəf xroniki dəri xəstəliyi olsa da, fiziki aktivlikdən uzaq durmaq üçün səbəb deyil. Əksinə, müntəzəm idman ümumi sağlamlıq üçün faydalıdır və psoriazla yaşayan insanların həyat keyfiyyətinə müsbət təsir göstərə bilər.

Lakin bəzi insanlarda məşq zamanı tərləmə, sürtünmə, dərinin qıcıqlanması və xırda dəri zədələri psoriaz əlamətlərini artıra bilər. Xüsusilə qoltuqaltı, qasıq və digər dəri büküşlərini təsir edən intertriginöz (inverse) sədəf zamanı tərləmə əlavə narahatlıq yarada bilər.

Düzgün tədbirlər görməklə məşq zamanı dərini qorumaq və qıcıqlanma riskini azaltmaq mümkündür.

İdman zamanı sədəfi necə qorumaq olar?

1. Düzgün idman geyimi seçin

Məşq zamanı dərinin rahat nəfəs almasına imkan verən, yüngül və nəmi uzaqlaşdıran geyimlərə üstünlük verin.

Pambıq və viskoza kimi bəzi yumşaq parçalar dərinin qıcıqlanmasını azaltmağa kömək edə bilər. Çox dar və dərini sıxan geyimlər isə sürtünməni artıraraq narahatlıq yarada bilər.

Xüsusilə sədəfin dəri büküşlərində yerləşdiyi hallarda geyim seçiminə diqqət etmək vacibdir.

2. Dərinizi mütəmadi nəmləndirin

Sədəf zamanı dəri quruluğu qaşınma və qıcıqlanmanı artıra bilər. Buna görə müntəzəm nəmləndirmə dəriyə qulluq rutinində mühüm yer tutur.

Məşqdən və duşdan sonra qatı nəmləndirici krem və ya məlhəm istifadə etmək faydalıdır. Nəmləndiricini duşdan sonra dəri tam qurumamış tətbiq etmək nəmin dəridə saxlanmasına kömək edir.

Vazelin tərkibli məhsullar da quru dərinin qorunmasında istifadə oluna bilər.

3. Sürtünmə və dəri zədələrindən qorunun

Bəzi fiziki hərəkətlər zamanı dəri səthlərə sürtünə bilər. Məsələn, divara söykənərək edilən çömbəlmələr kimi hərəkətlər dəridə sürtünmə yarada bilər.

Sədəf olan bəzi insanlarda hətta kiçik cızıq, sıyrıq və ya digər dəri zədəsi həmin nahiyədə yeni sədəf ocağının yaranmasına səbəb ola bilər. Bu vəziyyət Koebner fenomeni adlanır.

Bu səbəbdən məşq zamanı dərini lazımsız sürtünmədən və travmadan qorumaq vacibdir.

4. Kifayət qədər maye qəbul edin

İdman zamanı tərləmə nəticəsində orqanizm maye itirir. Susadıqda su və kofeinsiz içkilər qəbul etmək ümumi maye balansının qorunmasına kömək edir.

Dərinin sağlamlığının qorunması üçün də kifayət qədər maye qəbul etmək vacibdir.

5. Açıq havada məşq edərkən günəşdən qorunun

Ultrabənövşəyi şüalar bəzi psoriaz xəstələrində dəri səpgilərinin azalmasına kömək edə bilər. Lakin həddindən artıq günəşə məruz qalmaq və günəş yanığı əksinə, psoriazın kəskinləşməsinə səbəb ola bilər.

Buna görə açıq havada məşq edərkən dərini günəşdən qorumaq lazımdır. Günəşdən qoruyucu vasitələrdən istifadə edin, xüsusilə uzun müddət açıq havada qalacaqsınızsa, günəş şüalarının daha güclü olduğu saatlarda ehtiyatlı olun.

6. Məşqdən sonra qısa duş qəbul edin

Məşqdən sonra dəridə tər və mikroorqanizmlər toplana bilər. Bu isə qaşınma və qıcıqlanmanı artıra bilər.

Məşqdən sonra qısa müddətli duş qəbul etmək faydalıdır. Çox isti sudan istifadə etməyin, çünki isti su dərini qurudaraq qaşınmanı artıra bilər.

İlıq su ilə duş qəbul etmək, duş müddətini təxminən 5–10 dəqiqə ilə məhdudlaşdırmaq və dərini dəsmalla sərt şəkildə sürtmək əvəzinə yüngülcə qurulamaq daha məqsədəuyğundur.

Sədəf idman etməyə mane olmalıdırmı?

Xeyr. Sədəf olması fiziki aktivlikdən imtina etmək üçün səbəb deyil. Əsas məqsəd məşq zamanı dərini sürtünmə, həddindən artıq tərləmə, quruluq və günəş yanığından qorumaqdır.

Əgər müəyyən məşqlərdən sonra psoriaz ocaqlarında nəzərəçarpacaq artım, güclü qaşınma və ya yeni səpgilər yaranırsa, məşq proqramını və dəriyə qulluq qaydalarını dermatoloqla müzakirə etmək faydalıdır.

Psoriazla yaşamaq aktiv həyat tərzinə mane olmamalıdır. Düzgün geyim, müntəzəm nəmləndirmə, sürtünmədən qorunma, kifayət qədər maye qəbulu, günəşdən müdafiə və məşqdən sonra düzgün duş dərinin qıcıqlanmasını azaltmağa kömək edə bilər.

Unutmayın ki, psoriazın gedişi hər insanda fərqli ola bilər. Davamlı və ya ağırlaşan əlamətlər zamanı dermatoloqa müraciət etmək ən doğru addımdır.